انسان بهترین مخلوق خداوند متعال است و باید از هر حیث هم بهترین باشد ، و این برتری طلبی بسیار هم خوب است و باید دید چه باید کرد تا همیشه بهترین باشیم.


زمانی‌که خداوند، انسان را آفرید خود را « أَحْسَنُ الْخالِقین‏» خواند به خود آفرین گفت و فرمود: « فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِینَ [مۆمنون/14]

آفرین باد بر خدا كه بهترین آفرینندگان است.»

و انسان را هم در نیکوترین و بهترین اعتدال و استقامت آفرید و فرمود: «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ [تین/4] [كه‏] براستى انسان را در نیكوترین اعتدال آفریدیم.»

و هدف خود را از آفرینش مرگ و حیات، مشخص شدن بهترین و نیکوکارترین عمل‌کنندگان، معرفی کرده و می‌فرماید: «الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَكُمْ أَیُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ [ملک/2] همان كه مرگ و زندگى را پدید آورد تا شما را بیازماید كه كدامتان نیكوكارترید، و اوست ارجمند آمرزنده.

پس ما؛ در دنیایی زندگی می‌کنیم که برای بهترین‌ها آفریده شده و به اصطلاح؛ بر پایه‌ی «نظام احسن» است و به ما می‌فهماند که باید سعی کنیم که همه‌‌چیزمان بهترین باشد (البته این به ذهن نیاید که به دنبال تجمّل و مد‌گرایی باشیم انسان می‌تواند ساده‌ترین زندگی را داشته باشد اما بهترین زندگی را هم داشته باشد) یعنی سعی بر این باشد که:

الف) غذایمان، پاک‌ترین باشد

اصحاب کهف، به دنبال ‌پاک‌ترین غذا بودند و کسی را که به دنبال غذا فرستادند سفارش کردند که: «فَلْیَنظُرْ أَیُّهَا أَزْكَى طَعَامًا فَلْیَأْتِكُم بِرِزْقٍ مِّنْهُ [کهف/19] تا ببیند كدام یك از غذاهاى آن پاكیزه‏تر است و از آن، غذایى برایتان بیاورد،»

ب) سخن مان بهترین سخن باشد

خداوند می‌فرماید: «وَقُل لِّعِبَادِی یَقُولُواْ الَّتِی هِیَ أَحْسَنُ [إسراء/53] و به بندگانم بگو: «آنچه را كه بهتر است بگویند» و در آیه‌ای دیگر فرمود: «وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّن دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِی مِنَ الْمُسْلِمِینَ [فصلت/33] و كیست خوشگفتارتر از آن كس كه به سوى خدا دعوت نماید و كار نیك كند و گوید: «من [در برابر خدا] از تسلیم‏شدگانم»؟

ج) صبرمان بهترین صبر باشد

امام علی علیه السلام می‌فرماید: «الصَّبْرُ صَبْرَانِ فَالصَّبْرُ عِنْدَ الْمُصِیبَةِ حَسَنٌ جَمِیلٌ وَ أَحْسَنُ مِنْ ذَلِكَ الصَّبْرُ عِنْدَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْک [بحار الانوار، ج68 ، ص94] صبر بر دو نوع است صبر در هنگام مصیبت كه بسیار خوب است و بهتر از آن صبر و خوددارى از چیزى است كه خداوند بر تو حرام داشته است.»

د) اعمالمان، بهترین اعمال

در سوره كهف خداوند می‌فرماید: «لِنَبْلُوَهُمْ أَیُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا»(كهف/7)

تا آنان را بیازماییم كه كدام یك از ایشان نیكوكارترند.

امام صادق می‌فرمایند : منظور از احسن عملاً، اكثر عملا یعنی عمل زیاد نیست ، زیادی عمل مهم نیست و نیكی عمل مهم است.

حال این عمل صالح چیست؟ امیرالمومنین می‌فرمایند: «النَّاسُ أَبْنَاءُ مَا یُحْسِنُونَ»(كافى، ج‏1، ص‏50) مردم پسر كارشان هستند یعنی انسان را با كارش شناسایی می‌كنند.

 

 نشانه‌های كار خوب

1 ـ انتخاب مشكل ترین كار:  

قرآن مومنین را تعریف می‌كند و می‌گوید پیامبر یارانی داشت. «اتَّبَعُوهُ فِی سَاعَةِ الْعُسْرَةِ»(توبه/117) یعنی از پیامبر در ساعات سختی پیروی كردند.

چرا که گاهی یك نفر آیت الله را دوست دارد تا زمانی كه زیر كولر نماز بخواند، ولی اگر دستور جهاد داد، دیگر علاقه‌ای به او ندارد. یا رفیق است تا زمانی كه وضع رفیقش خوب باشد. خداوند می‌فرماید نماز شب مهم است اما مهمتر از نماز شب نمازی است كه «تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ»(سجده/16) یعنی اینكه برای نماز شب خودت را از خواب به سختی جدا كنی.

«وَفَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ عَلَى الْقَاعِدِینَ »(نساء/95) آنهایی كه با سختی جهاد می‌كنند. . .

2 ـ مسأله نظم و نوبت:

امامان معصوم ما با آن همه گرفتاری معتكف می‌شدند. گاهی انسان آنقدر كار برای خودش می‌كند كه خودش را فراموش می‌كند.

قرآن در تعریف پیامبر می‌گوید: «وَ كانَ رَسُولاً نَبِیًّا»(مریم/51) پیغمبر رسول و نبی بود «وَ كانَ یَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلاةِ»(مریم/55) ولی در عین حال به اهل و عیالش هم می‌رسید و درعین اینكه سخنرانی یك میلیونی داشت به زن و بچه خودش هم می‌رسید و توجه می‌كرد.

عمل خوب عملی است كه انسان آن را كم ببیند. گاهی افراد كاری انجام می‌دهند و فكر می‌كنند كارشان خیلی مهم است. عمل خوب عملی است كه انسان عملش مهم باشد ولی خودش باور نكند كه اینطور است. 

3_ مساله تعبد:

بهترین كار، كاری است كه در آن تعبد باشد. یعنی چون خدا گفته این كار را بكند، انجام می‌دهد. نه این كه دوست داشته باشد و دلش بخواهد. ما آفریده شده‌ایم برای عبادت و برای اینکه بخاطر خدا كار انجام دهیم. گاهی انسان استقامت هم دارد ولی برای خدا نیست. و تعبدی نیست.

قرآن می‌گوید: «لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَةَ وَأَنتُمْ سُكَارَى حَتَّىَ تَعْلَمُواْ مَا تَقُولُونَ»(نساء/43) یعنی وقتی مست هستید طرف نماز نروید تا بفهمید چه می‌گویید.

حدیث داریم عمل آدم بدون بصیرت مانند الاغی است كه دور سنگ آسیاب می‌چرخد ، خیلی فعالیت می‌كند ولی بالاخره می‌بیند سر جای اول است، چون بصیرت ندارد.

4ـ  عمل خوب عملی است كه انسان آن را كم ببیند.

گاهی افراد كاری انجام می‌دهند و فكر می‌كنند كارشان خیلی مهم است. عمل خوب عملی است كه انسان عملش مهم باشد ولی خودش باور نكند كه اینطور است. 

آیت الله عظمی بروجردی وقت مردن شروع به گریه كرد. ایشان فرد بسیار بزرگی بود. بزرگترین علمای درجه یک اكثرشان از او استفاده كردند. مردم گفتند برای چه گریه می‌كنید؟ گفتند نزد خدا می‌روم اما دست خالی.

گفتند : شما دست خالی هستید؟ شما این همه مثل مطهری تربیت كردید! علمای درجه1 از شما استفاده كردند، كتاب چاپ كردید، در هامبورگ مسجد ساختید.

فرمود این همه كه شما می‌گویید نزد شما چیزی است، اما نزد خدا چیزی نیست. مثلا برای بچه كه پول خرد در قلکش می‌اندازد چیزی است، اما وقتی خواستید قالی بخرید چیزی نیست. پس اگر خواستیم كارمان خوب باشد باید كارمان را كم ببینیم.

و خلاصه این توفیق را از خداوند بخواهیم که؛ بندگیمان برای او، بهترین بندگی باشد.